ٻه هزار سال کان وٺي هزار سال قبل مسيح تائين جي سنڌونديءَ جي ڪناري تهذيب جي بڻ بڻياد، ريتن رسمن،رهڻي ڪهڻي ۽ عروج و زوال جو تحقيقي جائزو.

1907ع ۾ جين فيئرلي دنيا جي هن انوکي درياهه جي مهڙئين جهرڻي کي ڳولهي لڌو.اتان کان هيءَ ندي جاڏن جبلن جي وچ مان وڙوڪڙ کائيندي. سنڌو واديءَ جي جالارن پٺن ۽ پوٺن مان وهي هزارين ميلن ۾ سنڌوءَ جي تمدن کي سيراب ڪنڍي عربي سمنڊ ۾ ڇوڙ ڪندي آهي. جيئن فيئرلي جا اکين ڏٺا مشاهدا پيش ڪيا آهن٠

انعام شيخ سنڌ جو آواز بڻجي مسلسل لکندو رهيو آهي. هن ڪتاب ۾ موجوده سنڌي سماج ادب ۽ سياست جي صورتحال جا اهڙا تفصيل ڏنل آهن جيڪي سنڌ جي آئيندي جي حوالي سان سوچڻ جا اڻ ڳڻيا گوشا پڌار ڪن ٿا٠

سنڌ تي ڇا وهيو واپريو، پنهنجي دور جي هڪ ڳالهائيندڙ سياسي تاريخ، سنڌ تي ٿيل ڏاڍاين جو داستان پهريون حصو٠